عباس قديانى

182

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

ابو مسلم ، خالد يكى از افراد برجستهء اين خاندان ، مذهب ديرين خود را ترك گفت و به آيين اسلام گرويد و منشى و كاتب ابو مسلم گرديد و سپس با همين سمت در دربار منصور به خدمت مشغول شد . پسر يحيى مقدمات خلافت هارون الرشيد را فراهم كرد ، به همين مناسبت هارون وى را به وزارت برگزيد و او نيز به فرزندان خود يعنى فضل و جعفر و محمد و موسى مشاغل مهم را واگذار كرد . روى كار آمدن خاندان برمكى به احياى سنن و آداب‌ورسوم ايرانيان در دستگاه خلافت كمك شايان كرد . روى كار آمدن خاندان برمكى و نفوذ آنها در دستگاه خلافت سبب گرديد كه ايرانيان و ساير فرق شعوبيه و زنادقه مانوى و شيعيان علوى كه جملگى دشمن تسلط بلاد اعراب بر ايران بودند در دستگاه برامكه و غيرمستقيم در دستگاه حكومت نفوذ يابند و به يارى برمكيان كليهء كارها را از دست خليفه خارج كنند ، به طورى كه عملا رفت‌وآمد و مراجعات مردم به دستگاه برامكه بيش از قصر خليفه بود . اين جريان هارون را نگران ساخت و به بهانه‌اى در سال 188 ه . جعفر برمكى را كشت و به دار آويخت و تا يك سال جسدش بر دار بود و بعد از آن سوزانده شد . يحيى در سال 190 و فضل در سال 193 ه . در زندان جان سپردند . بروجردى : - آيت الله بروجردى بروز ( Berose ) كشيش بابلى ( قرن 4 و 3 پ . م . ) تاريخ كلده و آشور را نوشت . برهان الدين برهان الدين محمد ابن احمد . متوفى به سال 616 ه . ق . از رؤسا و صدور معروف خاندان آل برهان در ماوراء النهر بود . وى پسر تاج الاسلام و به صدر جهان ملقب بود . در بخارا گذشته از رياست مذهبى ، حكومت رياست ظاهرى نيز با او بود . در سال 603 ه . ق . به حج رفت و قدرت بسيار از خود نشان داد . چندان‌كه حجام از او برنجيدند او را صدر جهنم خواندند . در سال 614 كه سلطان محمد خوارزمشاه عازم جنگ با خليفهء بغداد شد او را با پسرانش از بخارا به خوارزم برد تا در غيبت او فتنه‌اى در ماوراء النهر برنينگيزند و آنها در خوارزم بودند تا موقعى كه تركان خاتون مادر خوارزمشاه از بيم مغول از خوارزم فرار كرد ، و او پسرانش را با ساير ملوك و امرايى كه بر درگاه خوارزمشاه بودند مقتول كرد . برهان الدين عبد الحميد كرمانى خواجه برهان الدين عبد الحميد كرمانى از وزيران سلطان ابو سعيد ميرزا تيمورى . برهان الدين مسعود بيگ برهان الدين مسعود بيگ پسر محمود يلواج كه مردى عالم و با تدبير بود در زمان منگوقاآن به حكومت ماوراء النهر و تركستان منصوب گرديد و چون « الغو » نبيرهء جغتاى بر آن ممالك استيلا يافت منصب وزارت را به مسعود بيك تفويض كرد . بريهه قرن سوم و چهارم هجرى . از زنان پرهيزگار شيعه . وى دختر ابو على محمد بن احمد بن موسى بن محمد بن رضا ( ع ) و خواهر امّ اسحاق بود كه از كوفه به قم آمد و در نزديك قبر حضرت معصومه ( ع ) دفن شد .